7.10.2008

Warsztat szewski

dla początkujących




Do wykonania podstawowych prac szewskich potrzebujemy: szydło, dratwę i wosk.


Szydło.

Szydło to zaostrzony trzpień osadzony w drewnianej rączce. W najprostszym wykonaniu to gwóźdź ok. 1 - 1.5 mm średnicy wbity w okrągły klocek (10 cm kija od miotły), a następnie zaostrzony przy pomocy pilnika.

Dratwa.

Dratwa (nici lniane) produkowane są w różnych grubościach, lecz najcieńsze są trudne do kupienia. Dlatego do szycia cienkich skór zastąpić je można grubymi nićmi bawełnianymi lub kordonkiem. Używanie kordonka ma tę zaletę, że można bez trudu dobrać odpowiedni kolor.

Stanowczo nie polecam nici syntetycznych, nawet tych przeznaczonych do szycia skóry, gdyż przy ręcznym szyciu są nazbyt rozciągliwe i trudno jest utrzymać jednakowe naprężenie nici a końce strzępią się i rozplatają. Zbyt cienkie nici albo rwą się, albo przecinają skórę. Ponadto nazbyt odbiegają wyglądem od nici naturalnych.

Wosk.

Wosk szewski to mieszanina wosku pszczelego z dziegciem (lub inną substancją smolistą). Do szycia wystarcza jednak zwykły wosk pszczeli.

Przygotowanie stanowiska pracy.

Wypracowana przez stulecia praktyka szewska dowiodła, że najwygodniej jest szyć siedząc na niskim stołeczku opierając materiał na kolanach lub przytrzymywać go między kolanami. Dobrze jest przykryć kolana płatem cienkiej skóry lub używać fartucha (po pierwsze nie brudzą się spodnie, a po drugie szydło nie upada na podłogę).

Sposób szycia.

Jeśli do uszycia mamy prosty przedmiot z dość grubej nierozciągliwej skóry (prosta sakwa, chodaki jednoelementowe, pochewka na nóż), to dziurowanie skóry możemy robić w trakcie szycia. Jeśli skóra jest bardzo gruba, albo rozciągliwa, to dziurkowanie należy wykonać przed szyciem układając materiał na desce.

Przed rozpoczęciem szycia przygotowujemy nić: wyskubujemy końce nici i końcówkę skręcamy, po czym woskujemy przeciągając ją po kawałku wosku. Końce nici woskujemy i skręcamy na przemian kilkukrotnie, aż utworzy się sztywny tzw. włos.

Siadamy na stołku, bierzemy szyty materiał i składamy go starannie w miejscu rozpoczęcia szycia, przekłuwamy szydłem i rozpychamy otwór , pozostawiamy szydło, prostujemy koniec nici i odkładamy ją na udzie; ujmujemy materiał jedną ręką a drugą wyjmujemy szydło, nie puszczamy materiału !; drugą ręką ujmujemy nić blisko końca, przekładamy przez otwór, łapiemy czubek z drugiej strony i przeciągamy; teraz możemy puścić materiał lub przełożyć do trzymania kolanami i trzymając nić z obu stron należycie ją naprężamy.

Ścieg szewski (prawdziwy).

Ścieg szewski wykonuje się na dwie nici a każde zaciągnięcie poprzedzone jest przewiązaniem, tak aby za każdym razem nici splotły się w dziurce.

Rozpoczynamy od starannego złożenia materiału. Trzymamy materiał możliwie blisko miejsca przekłucia i mocno ściskamy palcami, przekłuwamy otwór pokręcając szydło, odkładamy szydło nie puszczając materiału i przekładamy koniec pierwszej nici przez otwór, nadal nie puszczając materiału szydłem ponownie przekłuwamy otwór (starając się nie przebić pierwszej nici) i od drugiej strony przekładamy drugą nić; puszczamy materiał, łapiemy końce nici, po jednej stronie przekładamy jedną nić pod drugą, tak aby się zawiązały i zaciągamy oczko mocno naprężając obie nici. Powtarzamy te czynności aż do zakończenia szycia. Wykonany w ten sposób szew jest mocno ściągnięty i nie pruje się nawet po przetarciu nici. Jeśli skok szwu nie będzie większy od sumy grubości szytych skór, to szew będzie w pełni wodoodporny.

Drobne kompromisy.

Nie zawsze potrzebny jest bardzo ścisły ścieg, często wystarcza proste przeszycie wykonane tak jak zwykła fastryga lub ścieg stębnowy (zwłaszcza jeśli jest niewidoczny).

Dobrym, mocnym ściegiem jest ścieg stębnowy, wykonywany jedną nicią. Szyjemy w ten sposób, że po przeciągnięciu nici na drugą stronę nie przekładamy nici do następnej dziurki, lecz do poprzedniej. W ten sposób nić za każdym razem tworzy w poprzedniej parze dziurek pętelkę. Po zaciągnięciu pętelki posuwamy się znów do przodu.

Do szycia bardzo cienkich skór (rękawiczkowych, futerkowych) można używać specjalnych igieł do szycia skóry (do nabycia w sklepach pasmanteryjnych). Wtedy nie jest potrzebne szydło. Ostrzegam jednak przed próbami szycia w ten sposób zbyt grubych lub ścisłych skór, ponieważ igły łatwo się łamią, a grozi to nieprzyjemnymi skaleczeniami.

Witold Łuczyński

(wszelkie pytania można kierować na adres: luczynski.witold(et)neostrada.pl )



Powrót do strony głównej